Box giải đáp ✅

Sông Hồng và những ẩn số thượng nguồn, ở bên kia biên giới

Sông Hồng dài 1.149 km, bắt nguồn từ Vân Nam, Trung Quốc, chảy qua miền Bắc Việt Nam và đổ ra biển Đông. Đoạn trên đất Việt Nam dài 510 km. Được mệnh danh là một trong những dòng sông quan trọng nhất của nước ta, sông Hồng vừa đóng vai trò tưới tiêu cho nông nghiệp, vừa là nguồn nước sinh hoạt quan trọng của các đô thị, trong đó có Hà Nội.

Video: Sông Hồng và những ẩn số thượng nguồn

Sự phát triển rầm rộ các nhà máy thủy điện trên thượng lưu sông Hồng, sản xuất nông nghiệp, mở rộng dân cư sẽ dẫn đến nguy cơ sử dụng cạn kiệt nguồn nước. Hơn nữa chất thải từ các hoạt động sản xuất có thể được xả xuống dòng sông, gây ô nhiễm.

Trong khi đó, các chuyên gia nói việc chia sẻ thông tin xuyên biên giới “chưa được bao nhiêu”, hay nói cách khác là vẫn còn nhiều “khoảng mờ”.

>>>Sông Hồng – sông Mẹ và những ẩn họa chực chờ

Mới đây, trong một lần trao đổi với phóng viên VTC News, một phó tổng giám đốc của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng nói về việc khó tiếp cận thông tin về các công trình đầu nguồn các con sông từ Trung Quốc chảy qua Việt Nam: “Trước khi lập dự án thuỷ điện Lai Châu, EVN thông qua con đường ngoại giao, thông qua con đường chính phủ, rất nhiều lần có văn bản đề nghị họ (Trung Quốc-PV) cấp cho mình số liệu cũng như hiện trạng các công trình ở thượng nguồn sông Đà nhưng họ từ chối”.

Xem thêm:  SAVE GẤP 12 điểm du lịch tháng 3 đáng đi nhất Việt Nam

TS. Đào Trọng Tứ, trưởng ban điều hành Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam cho rằng chắc chắn Trung Quốc sẽ thực hiện khai thác nước sông Hồng phục vụ các công trình dẫn chuyển nước lên phía Bắc, nhưng lấy nước từ sông Hồng bao nhiêu, lấy như thế nào thì phải theo dõi. “Liệu họ có xây dựng các hồ chứa và chuyển nước từ đó lên không?”, ông Tứ đặt vấn đề. Theo ông Tứ, việc Trung Quốc sử dụng nước sông Hồng để cấp cho khu vực khác nằm ngoài lưu vực thông qua việc xây dựng các tuyến dẫn nước là hoàn toàn có thể xảy ra.

Tuy nhiên theo TS Tứ, cần có sự theo dõi và trao đổi giữa hai bên để xem xét sự biến động của nguồn nước. Nước sẽ chảy sang nước ta bao nhiêu? Điều này có thể quan sát được. Chúng ta có hệ thống đo đạc rất rõ ràng tại tỉnh Lào Cai, biết được lượng nước hàng năm thay đổi ra sao, kể cả số lượng lẫn chất lượng. “Rất tiếc là hiện nay liên quan đến sông Hồng thì chúng ta có rất ít sự hợp tác với Trung Quốc”, TS. Đào Trọng Tứ nói.

Bắc Trung Quốc, với 65 % diện tích và 45 % dân số của đất nước, chỉ có 17% tổng tài nguyên nước ngọt của đất nước, trong khi Nam Trung Quốc chiếm tới 83% tài nguyên nước ngọt. Có lượng mưa rất thấp, Bắc Trung Quốc chủ yếu dựa vào nguồn cung cấp nước ngầm, chỉ chiếm 18,3% tổng lượng nước ngọt.

Xem thêm:  Cách ghi nơi cấp Căn cước công dân gắn chip như thế nào?

Tệ hơn nữa, ô nhiễm nước đã nổi lên như một trong những thách thức lớn nhất đối với Trung Quốc. Một báo cáo của tổ chức Hòa bình xanh vào năm 2017 đã chỉ ra rằng, ở Bắc Kinh, 40% các vùng nước quá ô nhiễm không thể sử dụng được. Tại Thiên Tân, 95% nguồn nước không đủ tiêu chuẩn để phục vụ sinh hoạt.

Để ngăn chặn cuộc khủng hoảng nước đang rình rập, Trung Quốc đã chi hàng chục tỷ đô la cho các dự án chuyển nước sinh hoạt, ví dụ siêu dự án Nam thủy Bắc đảo, (chuyển nước từ Tây Nam về Đông Bắc), nắn dòng chảy, xây dựng hệ thống kênh dẫn nước và trạm bơm đưa nước từ miền Nam lên miền Bắc khô cằn. Ngoài chi tiền bảo tồn nguồn nước và giảm thiểu ô nhiễm, Trung Quốc đã tìm cách tận dụng nguồn nước của các con sông lớn chảy xuyên biên giới, theo hai học giả Zhang và Li.

Có hơn 60 đập và hồ chứa – 41 đập thủy điện, hai đập đa chức năng và 25 đập thủy lợi – ở phần lưu vực sông Hồng trên đất Trung Quốc, theo Chương trình Nghiên cứu CGIAR về nước, đất và hệ sinh thái, do chính phủ Australia tài trợ.

Ngoài chuyện tận dùng vị thế đầu nguồn để khai thác tài nguyên nước, Trung Quốc cũng được cho là có thể biến lợi thế này thành “vũ khí chính trị – ngoại giao”. Tempa Gyaltsen Zamlha, người đứng đầu bộ phận Môi trường và Phát triển tại Học viện Chính sách Tây Tạng, nói với tờ Al Jazeera rằng Trung Quốc có thể sử dụng lợi thế là đầu nguồn của nhiều dòng sông lớn xuyên quốc gia như một công cụ chính trị.

Catriona Rose

Catriona Rose – một doanh nhân, lập trình viên và blogger tự do yêu thích tìm hiểu những giá trị sống đẹp và hoàn thiện bản thân.

Related Articles

Back to top button